معرفی

نرم‌افزار Hazard Management با استفاده از رویکرد شبه دینامیکی تحلیل خطر، میزان زیان‌های ناشی از وقوع یک زلزله را برآورد می‌نماید. به عبارت بهتر در حالت آنالیز دینامیکی با تعریف یک زلزله معین، که بزرگی، طول و عرض جغرافیایی و زمان آن مشخص است، زیان‌های ناشی از زلزله برآورد می‌گردد. همچنین در بخش آنالیز استاتیکی همین برآوردها برای ترکیبی از انواع خطرها در یک زلزله سناریو ارائه می‌گردد. خروجی‌های این نرم‌افزار شامل نقشه‌های آسیب‌پذیری لرزه‌ای سازه‌ای و تلفات جانی است که به مدیران تصمیم گیر برای برنامه‌ریزی در زمینه مدیریت بحران و کاهش مخاطرات کمک می‌نماید.

معرفی نرم‌افزار

اطلاعات پروژه

در بخش اطلاعات پروژه، خصوصیات مربوط به پهنه لرزه‌ای، تعيين مي‌گردد. با استفاده از Layer Zone مي‌توان ناحيه مسطح مرتبط جهت تبديل سيستم مختصات Lat-Lon به UTM را معرفي نمود، که بدين ترتيب تبديل مختصات جغرافيايي مربوط به لايه يا پروژه موردنظر بر اساس تنظيمات صورت گرفته در اين بخش تعيين می‌شود.

اطلاعات پروژه

ترسیم نقشه

بخش تعیین دقت تولید نقشه شامل پنج حالت نمايش نقشه، به صورت‌های Screen، نمای تمام‌صفحه، Auto، تخصيص تفکيک‌پذيری به صورت خودکار (حالت پيش‌فرض برنامه) و يا يکی از گزينه‌های تعيين تفکيک‌پذيری ۱۵۰، ۳۰۰ و ۶۰۰ (dots per inch) به شکل تعداد نقطه در هر inch می‌باشد.

تنظيمات پرداخت گرافيکی برنامه نیز شامل چهار حالت می‌باشد: Auto، تشخيص خودکار پرداخت گرافيکی توسط برنامه (پيش‌فرض)، بدون شفافيت و با سرعت زياد، نيمه شفاف با فرمت bitmat، با شفافيت کامل در فرمت bitmap.

در نهایت نیز چهار فرمت تصويری Black and White ، Gray Scale، RGB Color، CMYK Color برای تصاوير خروجي از برنامه، در اختيار کاربر قرار داده شده است.

ترسیم نقشه

اطلاعات مربوط به ایستگاه

اطــلاعــات مــربـوط بـه ايستگاه يا منطقه مورد نظر شامل شماره ايستگاه موردنظر، طول و عرض جغرافيایی، و عدد محاسبه شده مربوط به آناليز جاری، در این بخش برای نمایش در اختیار مدیر است. همچنین جزئيات کامل مربوط به ايستگاه، نظير ماکزيمم شتاب زمين، ويژگي‌های ساختمانی، تيپ‌بندي آنها، جمعيت کل و بسياري از اطلاعات مهم و مورد نظر در این بخش  قابل مشاهده و تصحیح است.

اطلاعات ایستگاه

نمایش جدول اطلاعاتی

جدول‌های اطلاعاتی

تصحیح اطلاعات استاتیکی

با نوشتن شماره سایت موردنظر در Record Number اطلاعات داده‌های استاتیکی یک سایت شامل طول و عرض جغرافیایی و ... قابل ویرایش می‌باشد.

تصحیح اطلاعات دینامیکی

داده‌های دینامیکی شامل ضریب تشدید خاک، تعداد انواع ساختمانهای با اسکلت مختلف، تعداد جمعیت در ساعتهای مختلف زمانی در سایت موردنظر و ... قابل ویرایش می‌باشد.

تصحیح اطلاعات

جستجوی داده‌ها

یکی از قابلیت‌های مهم این نرم‌افزار، امکان جستجو پیشرفته بر اساس نیاز مدیر مربوطه است. هر مدیر یا محقق، بسته به حوزه تحقیقاتی خود نیاز به جستجو و تفکیک برخی از فیلدهای اطلاعاتی موجود دارد. مثلا ممکن است یک محقق نیاز داشته باشد تا مقادیر خاصی از حداکثر شتاب زمین یا فیلدهای اطلاعاتی دیگر را در اختیار داشته باشد. به همین منظور اطلاعات مربوط به جستجو تنظیم شده تا مدیر بتواند با استفاده از این تنظیمات، به محدوده فیلدهای اطلاعاتی مورد نیاز خود دسترسی داشته باشد.

به عنوان نمونه، در شکل زیر ساختمانهای با مصالح بنایی با درصد تخریب بیشتر از ۹۰ درصد، مدنظر محقق بوده است که بر اساس اطلاعات ورودی، می‌توان گستره دربرگیرنده را روی نقشه پهنه‌بندی در شکل مقابل ملاحظه نمود.

جستجوی داده‌ها

همچنین مدیر می‌تواند نسبت مربوط به مجموع مقادیر فیلد خاصی را در محدوده جستجو به کل مقادیر موجود ملاحظه نماید. در پنجره جستجوی مقابل، جمعیت موجود در ساختمانهای بنایی با درصد تخریب بیشتر از ۹۰ درصد انتخاب شده است. همانطور که مشاهده می‌شود کل جمعیت موجود در پهنه‌بندی ۶۸۱۳۸ نفر و مقدار جمعیت ساکن در این ساختمان‌های خاص ۲۰۰۸۹ نفر می‌باشد که نسبت ۰/۲۹ را بدست می‌دهد.

علاوه بر نمایش اطلاعات مورد نظر بر روی نقشه پهنه‌بندی، می‌توان جدول اطلاعاتی مربوط به آن را نیز مشاهده کرد.

جستجوی داده‌ها

تعیین نوع پهنه‌بندی

در این بخش با استفاده از رویکردهای مختلف سناریو زلزله، استاتیکی و دینامیکی، می‌توان پهنه‌بندی‌های مختلفی را انجام داد. در حالت استاتیکی مدیر می‌تواند پهنه‌بندی ناشی از ترکیب چند خطر مختلف را مشاهده نماید. در رویکرد دینامیکی نیز، اطلاعات مربوط به بزرگی یک زلزله فرضی نظیر بزرگی، طول و عرض جغرافیایی و زمان وقوع زلزله بسته به اینکه در روز اتفاق افتاده باشد یا در شب، پردازش می‌شود. 

بر اساس فیلدهای اطلاعاتی مختلفی که وجود دارد، می‌توان پهنه‌بندی مربوط به آن را مشاهده کرد. به عنوان مثال در شکل زیر می‌توان در تحلیل دینامیکی، پهنه‌بندی حداکثر شتاب زلزله را در سطح زمین با زلزله فرضی 5/6 با طول و عرض جغرافیایی معین و زمان رخداد که در روز کاری است، مشاهده نمود. 

تنظیم اطلاعات مکانی زمین‌لرزه 

مشخصات مکانی زلزله مورد نظر با کلیک بر روی مرکز کانونی زلزله که به شکل ستاره در روی نقشه پهنه‌بندی مشخص است، قابل دسترس و تنظیم مجدد است. پنجره «تنظیم اطلاعات مکانی زمینلرزه» اطلاعاتی نظیر عرض جغرافیایی (Latitude)، طول جغرافیایی (Longitude)، بزرگا (Magnitude) و زمان رخداد زلزله (Earthquake Happening Time) را در بر می‌گیرد. همچنین زمان رخداد زلزله شامل سه گزینه روز تعطیل، روز کاری و شب می‌شود.

تعیین نوع پهنه‌بندی

تنظیمات پهنه‌بندی

در این تنظیمات ابتدا نوع درون‌یابی اعم از نزدیکترین، خطی و مربعی، برای محاسبه سایتهای تولیدشده انتخاب می‌شود. سپس چگونگی استفاده از سایتهایی که اطلاعات آنها در دسترس نیست (NaN Value) مبنی بر استفاده از این سایتها در درون‌یابی، حذف آنها از داده‌های درون‌یابی و یا جایگزینی آنها با عدد صفر، تعیین می‌شود. در سایر قسمتها نیز تعداد ترازهای (خطوط) پهنه بندی، تعداد رقم‌های اعشار اعداد و ارقام پهنه‌بندی، رنگ متن اعداد پهنه‌بندی و میزان شفافیت مشخص می‌شود. همچنین تعداد سایتهای تولید شده بر اساس درون‌یابی از روی سایتهای موجود، در هر دو جهت مشخص می‌شود. بدین ترتیب هر چقدر تعداد سایتهای تولیدی بیشتر باشد، پهنه‌بندی با شبکه ریزتری انجام می‌شود.

تنظیمات پهنه‌بندی

انواع ترسیمات پهنه‌بندی

در نرم‌افزار انواع مختلف ترسیم پهنه‌بندی، بنا به نیاز کاربر در اختیار قرار می‌گیرد. برای نمونه، پهنه‌بندی ترسیمی در شکل زیر نمایش داده‌شده است.

 

Filled contour with label

Faceted shading

Interpolated shading

انواع ترسیمات پهنه‌بندی

نمايش اطلاعات خسارت

در این بخش ليست کاملی از اطلاعات خسارت شامل مواردی از قبيل شماره ايستگاه مورد نظر، عرض جغرافيایی، طول جغرافيایی، حداکثر شتاب زمين بر روی سنگ بستر، ضريب تشديد خاک، حداکثر شتاب زمين بر روی سطح، تعداد ساختمانهای بنایی، تعداد ساختمانهای قابدار، تعداد کل ساختمانها، جمعيت، نسبت جمعيت به ساختمان، درصد تخريب ساختمانهاي بنایی، درصد تخريب ساختمانهای قابدار، درصد کل ساختمانهای تخريب شده، تعداد جمعيت در معرض خطر و ... نمایش داده می‌شود.

همچنین بنا بر نياز، نرم‌افزار جدول اطلاعات خسارت را در فرمت فايل Excel در اختيار قرار می‌دهد.

نمايش اطلاعات خسارت

مدیریت ShapeFile در شبکه اطلاعاتی

یکی از قابلیت‌های مهم این نرم‌افزار این است که قادر است ShapeFileهای مختلف را اضافه و مدیریت نماید. برخی از اطلاعات قابل تنظیم عبارتند از نوع شیپ فایل، سیستم مختصات، اطلاعات مربوط به رنگ و شفافیت و .... اختصاص نوع سیستم مختصات ShapeFile اضافه شده، اعم از سیستم مرکاتور جهانی (UTM) یا سیستم مختصات جغرافیایی (Lat&Lon) در این قسمت تعیین می‌شود. نمونه‌ای از پهنه‌بندی شهر تهران توسط فایل شکل مربوطه در این تصویر مشاهده می‌گردد. 

مدیریت ShapeFile

ویژگی‌های Shape File

علاوه بر مشاهده شیپ فایل بر روی شبکه، می‌توان اطلاعات مربوط به آن را نیز مشاهده نمود. در شکل زیر جدول اطلاعاتی مربوط به شیپ فایل اضافه شده، نشان داده شده است.

 

 

یکی دیگر از قابلیت‌های این بخش انجام تنظیمات مربوط به رنگ هر شیپ‌فایل می‌باشد. به عنوان مثال، می‌توان بخش‌های مورد نظر را با انجام تنظیمات رنگی با وضوح بیشتری دید. رنگ رویه‌های نواحی تولیدشده در شیپ‌فایل، بنا به سلیقه کاربر، در این قسمت به سه صورت رنگ‌ تصادفی، تک‌رنگ و گرادیان رنگ قابل تعریف می‌باشد.

پس از پایان تنظیمات انجام‌شده، تغییرات روی شیپ‌فایل مربوطه اعمال می‌شود. شیپ فایل با تنظیمات جدید وضوح بیشتری داشته و اطلاعات بر روی آن واضح‌تر خواهد بود. در شکل زیر شیپ فایل اولیه و شیب فایلی که تنظیمات رنگ بر روی آن انجام شده، نشان داده شده است. 

شیپ فایل اولیه

شیپ فایلی که تنظیمات رنگ بر روی آن انجام شده

ویژگی‌های Shape File

قابلیت‌های جانبی نرم‌افزار

این نرم‌افزار دارای قابلیت‌های متنوعی است که کار را برای مدیران مختلف تسهیل می‌نماید. این نرم‌افزار دارای نوارابزار مشابه با نرم‌افزار ArcGis برای پردازش اطلاعات می‌باشد. نمایش رنگی زمینه‌ها و لایه‌های اطلاعاتی مختلف از قابلیت‌های دیگر این نرم‌افزار می‌باشد.
این نرم‌افزار قابلیت نمایش سه‌بعدی اطلاعات و لایه‌های اطلاعاتی را دارا می‌باشد. همچنین قادر است چندین لایه اطلاعاتی را به صورت همپوش اضافه نماید.
علاوه بر نمایش چندبعدی، می‌توان تنظیماتی را انجام داد که بر اساس آن، برخی از لایه‌هایی که مدیر به دلایلی نیاز به آنها ندارد، حذف یا اضافه شوند. در شکل زیر ملاحظه می‌شود که با انتخاب برخی گزینه‌های موجود در پنجره «نمایشگر اجزا»، لایه‌های مختلف به لایه اصلی اضافه شده‌اند.

قابلیت‌های جانبی نرم‌افزار

جميع الحقوق محفوظة لشركة مقاوم المان سازان.